Ιωάννα Ν. Τριπερίνα: Για την συναισθηματική ευφυΐα των παιδιών μας

0
323

Η Ιωάννα Ν. Τριπερίνα είναι ψυχολόγος. Από το έτος 2000 έχει ιδρύσει το Ψυχολογικό Γραφείο Ευφυούς Σταδιοδρομίας “CleverCareer” στην Αθήνα και πρόσφατα δημιούργησε παράρτημα και στη Θήβα. Ένα σημαντικό μέρος της πρωτοποριακής εργασίας της αφιερώνεται στην ανάπτυξη της συναισθηματικής ευφυΐας των παιδιών. Της κάναμε κάποιες ερωτήσεις για να καταλάβουμε γιατί είναι σημαντικό να ενδιαφερθούμε για τη συναισθηματική ευφυΐα των παιδιών μας (α’ μέρος). Και στη συνέχεια μαθαίνουμε με ποιον τρόπο καλλιεργεί τη συναισθηματική ευφυΐα των παιδιών (το παιχνίδι, β’ μέρος). Στο γ’ μέρος της συνέντευξης γνωρίζουμε καλύτερα την Ιωάννα Τριπερίνα, ως Θηβαία συμπολίτισσα, με ιδέες για την πόλη και τους ανθρώπους της που μπορούν να ενδιαφέρουν και άλλους.

Γιατί είναι σημαντικό να ενδιαφερθούμε για τη συναισθηματική ευφυΐα των παιδιών μας (α’ μέρος)

Ποιος είναι ο συναισθηματικά ευφυής άνθρωπος;
Ο συναισθηματικά ευφυής άνθρωπος είναι αυτός που είναι ο εαυτός του σε κάθε περίπτωση, που αντιμετωπίζει αποτελεσματικά δύσκολες συναισθηματικά καταστάσεις, όπως συγκρούσεις, αποτυχίες, πένθη, χωρισμούς και δοκιμασίες, που διαχειρίζεται αποτελεσματικά τις επιτυχίες, που εξελίσσεται, που επιλέγει τη ζωή του, που καταλαβαίνει τον άλλο, που δημιουργεί αρμονικές σχέσεις με τους άλλους. Ο συναισθηματικά ευφυής άνθρωπος έχει εμπιστοσύνη στον εαυτό του, αυτονομία και ευκολία στις σχέσεις. Ποιος γονιός δεν θα ήθελε να έχει τέτοια παιδιά, συναισθηματικά ευφυή; Ειδικά στους καιρούς μας, στην κρίση που βιώνουμε σε όλα τα επίπεδα, και που μόνο ο ψυχικά σθεναρός άνθρωπος μπορεί να επιβιώσει.
Η συναισθηματική ευφυία προσδίδει στα παιδιά την ψυχική δύναμη που χρειάζονται για:
•    να ανταποκρίνονται αποτελεσματικά σε συνθήκες στρες,
•    να είναι ανθεκτικά, χωρίς να τα καταβάλουν οι αναποδιές,
•    να διατηρούν ακέραιο το ηθικό τους παρά τις δυσκολίες,
•    να ξαναστέκονται στα πόδια τους μετά από πτώσεις,
•    να προσαρμόζονται με ευελιξία στα νέα δεδομένα,
•    να βρίσκουν εναλλακτικές λύσεις στην επίλυση προβλημάτων, και
•    με αισιοδοξία να διεκδικούν το καλύτερο.
Το σπουδαιότερο είναι ότι ο συναισθηματικά ευφυής άνθρωπος καλλιεργείται, αν και κάποιοι άνθρωποι έχουν τη γενετική προδιάθεση της συναισθηματικής νοημοσύνης.

Οι γονείς σήμερα ενδιαφέρονται για την ανάπτυξη της συναισθηματικής ευφυΐας των παιδιών τους;
Η έμφαση των σύγχρονων γονέων δίνεται στη γνωστική ανάπτυξη των παιδιών: ενδιαφερόμαστε να στείλουμε τα παιδιά μας στα καλύτερα σχολεία και στα καλύτερα φροντιστήρια. Συχνά, ενδιαφερόμαστε να τα στείλουμε και στα καλύτερα αθλητικά κέντρα, στα καλύτερα καλλιτεχνικά στέκια, στα καλύτερα κέντρα δημιουργικής απασχόλησης κ.α.. Πολλά από αυτά αποτελούν έμμεσες ευκαιρίες και αφορμές καλλιέργειας της συναισθηματικής ευφυΐας. Φτάνει όμως η έμμεση καλλιέργεια της συναισθηματικής ευφυΐας; Είναι σε θέση οι ειδικοί της εκμάθησης διαφόρων ικανοτήτων να αναγνωρίζουν τα συναισθήματα των παιδιών, να διευκολύνουν τα παιδιά να τα αναγνωρίζουν και τα ίδια ώστε να μπορούν να τα διαχειρίζονται είτε για χάρη του εαυτού τους είτε για χάρη των σχέσεων τους με τους άλλους; Εξειδικευμένοι ψυχολόγοι έχουν αυτή την αρμοδιότητα. Η καλλιέργεια της συναισθηματικής ευφυΐας απαιτεί συστηματική προσπάθεια, επιστημονικό υπόβαθρο και πολλή εμπειρία.
Σύμφωνα µε τη θεωρία της Πολλαπλής Νοημοσύνης του Howard Gardner (1983) υπάρχουν εννέα είδη νοημοσύνης. Τα δύο από αυτά, τη λεκτική και τη λογικοµαθηµατική νοημοσύνη, τα καλλιεργεί το σχολείο. Για τα άλλα τρία είδη από τα εννιά, τη σωματική, τη μουσική και την οπτική νοημοσύνη, οι γονείς συνηθίζουν να δίνουν ευκαιρίες στα παιδιά τους πηγαίνοντάς τα σε αθλητικά κέντρα και πολιτιστικούς συλλόγους (που κάνουν χορό, μουσική, θέατρο, ζωγραφική κλπ.). Την υπαρξιακή νοημοσύνη την καλλιεργεί η εκκλησία (πχ. το κατηχητικό) ή η φιλοσοφία. Τη φυσιογνωστική νοημοσύνη την καλλιεργούν οι φυσιολατρικές ή οικολογικές οργανώσεις που δίνουν διάφορες ευκαιρίες για ενασχόληση με τη φύση. Την ενδοπροσωπική και τη διαπροσωπική νοημοσύνη, που συνιστούν τη συναισθηματική ευφυΐα, τις καλλιεργούν τα ψυχολογικά κέντρα που κάνουν ειδικές παρεμβάσεις. Ένα από τα πλέον εξειδικευμένα για αυτό το σκοπό είναι το Ψυχολογικό Γραφείο Ευφυούς Σταδιοδρομίας “CleverCareer”. Άμεσα, παρεμβαίνουμε στην ανάπτυξη της ενδοπροσωπικής και της διαπροσωπικής νοημοσύνης, ενώ έμμεσα παρεμβαίνουμε και σε όλα τα άλλα είδη, γιατί στοχεύουμε στην ολόπλευρη ανάπτυξη του ανθρώπου. Σημαντική είναι η παρέμβασή μας στο να μάθουμε παιδιά, εφήβους και ενηλίκους πώς μαθαίνουν, το στιλ της μάθησής τους, έτσι ώστε να αξιοποιούν στο μέγιστο τις ικανότητες που διαθέτουν και να καλλιεργούν αυτές στις οποίες υστερούν.

Ποια είναι η δική σας εμπειρία και επάρκεια;
Προσωπικά έχω 15 χρόνια ψυχολογικής εμπειρίας, με πλούσιες εφαρμογές στη σχολική και στην οργανωσιακή ψυχολογία, και επιστημονική επάρκεια στις γνωσιακές ψυχοθεραπείες, στην παιγνιοθεραπεία, στη συμβουλευτική και στο coaching. Όσο περνάνε τα χρόνια, όλο και περισσότερο αναγνωρίζουν οι άνθρωποι την ανάγκη για την ανάπτυξη της συναισθηματικής ευφυΐας. Από το έτος 2000 που ιδρύσαμε το Ψυχολογικό Γραφείο Ευφυούς Σταδιοδρομίας, “CleverCareer”, έχουμε παράσχει τις υπηρεσίες μας για την ανάπτυξη της συναισθηματικής ευφυΐας, με τον τίτλο ΔΕΝΔΡΑ™, Δεξιότητες ΕΝ ΔΡΑσει™, σε ιδιώτες από 3 ετών έως 65 ετών, σε ιδρύματα της δευτεροβάθμιας και της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και της εκπαίδευσης ενηλίκων, και σε πολλές μεγάλες επιχειρήσεις στα πλαίσια προγραμμάτων υπαίθριας βιωματικής εκπαίδευσης. Το αποκορύφωμα των εφαρμογών μας έγινε το 2006 και το 2007 που εγκριθήκαμε από το Υπουργείο Παιδείας προκειμένου να υλοποιήσουμε ένα μεγάλο έργο για την ανάπτυξη των ενδοπροσωπικών και των διαπροσωπικών δεξιοτήτων μαθητών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Το έργο υλοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία στα θερινά σχολεία επιχειρηματικότητας της Σιβιτανιδείου Σχολής στις Σπέτσες με συμμετοχή άνω των 800 μαθητών και άνω των 50 εκπαιδευτικών. Άλλες εμπορικές ονομασίες (trade mark) με τις οποίες έχουμε υλοποιήσει τις υπηρεσίες μας με επιτυχία τα τελευταία χρόνια είναι το «Συναισθηματικό Σχολείο» και το «Συναισθηματικό Παιχνιδοσχολείο». Ειδικές εφαρμογές με σκοπό την ανάπτυξη της συναισθηματικής ευφυΐας έχουμε κάνει επίσης σε χώρους προστασίας παιδιών ή ενηλίκων, όπως φυλακές, σχολεία φυλακών, κέντρα αποτοξίνωσης, ειδικά σχολεία, ιδρύματα, νοσοκομεία, μονάδες κακοποιημένων γυναικών – παιδιών και σε ευαίσθητες κοινωνικά ομάδες, όπως οι πρόσφυγες, οι παλιννοστούντες, οι μακροχρόνια άνεργοι κ.α.

Τι φοβούνται οι σύγχρονοι γονείς μη συμβεί στα παιδιά τους και πώς η συναισθηματική ευφυΐα μπορεί να συμβάλει ώστε να μην επιβεβαιωθούν αυτοί οι φόβοι;
Οι γονείς φοβόμαστε την υπερβολική ή κακή χρήση της τηλεόρασης και των ηλεκτρονικών παιχνιδιών από τα παιδιά μας. Νοιαζόμαστε για τις ολέθριες συνέπειες του αλκοολισμού, του τσιγάρου και της χρήσης ναρκωτικών ουσιών στα παιδιά μας. Μας απασχολεί τυχόν εξάρτηση των παιδιών μας από φάρμακα και από τυχερά παιχνίδια, ή η εξάρτησή τους από πρόσωπα, ή η προσχώρησή τους σε αιρέσεις. Αποκηρύσσουμε τη βία από όπου κι αν προέρχεται, ειδικά όταν αυτή κατευθύνεται προς τα παιδιά μας. Όλοι αυτοί οι φόβοι και οι έγνοιες των γονέων, είναι αδιαμφισβήτητα συμπτώματα της εποχής μας που φανερώνουν είτε αδυναμία ελέγχου των συναισθημάτων, είτε έκφραση αχαλίνωτων συναισθημάτων, είτε προσπάθεια κάλυψης ελλείψεων που οφείλονται στις σχέσεις με τους άλλους. Η καλλιέργεια της συναισθηματικής ευφυΐας αποτελεί την πιο αποτελεσματική πρόληψη αυτών των συμπτωμάτων.

Σε ποια πρακτικά καθημερινά ζητήματα μπορεί η συναισθηματική ευφυΐα να ωφελήσει ένα παιδί;
Η καθημερινότητα στο σπίτι, στο σχολείο και στον ελεύθερο χρόνο, η εξέλιξη της ζωής με τα χρόνια, δίνει στα παιδιά ευκαιρίες, καλές και άσχημες, να έρθουν αντιμέτωπα με καταστάσεις που πολύ συχνά δεν ξέρουν πώς να διαχειριστούν ή που τα μπερδεύουν ή που διαχειρίζονται τελικά αλλά με ψυχικό κόστος και παράπλευρες απώλειες. Η καλλιέργεια της συναισθηματικής ευφυΐας μπορεί να ωφελήσει αφάνταστα στη διαχείριση και την αντιμετώπιση αυτών των καταστάσεων: είμαι ευγνώμων, συγχωρώ, πώς δείχνω την αγάπη μου, μπορώ να μοιράζομαι τα πράγματά μου, πώς αντιμετωπίζω τις συγκρούσεις με τους φίλους μου, πώς αντιμετωπίζω τις συγκρούσεις των γονιών μου, πώς αντιμετωπίζω το διαζύγιο των γονιών μου, πώς αυτονομούμαι, πώς αντιμετωπίζω την απογοήτευση που μου προκαλούν οι φιλίες που με πρόδωσαν, τι κάνω μετά από μια αποτυχία, ξαφνικά ασθενής ή μετά από ατύχημα, πώς διαχειρίζομαι την απώλεια και το θάνατο, τι συνεπάγεται το ψέμα, πώς κερδίζω την εμπιστοσύνη, πώς πετυχαίνω την ισορροπία, πώς αντιμετωπίζω τους φόβους μου, τι σημαίνει να είναι κανείς διαφορετικός, πώς χτίζω την αυτοπεποίθησή μου.

Ποιες δύσκολες συμπεριφορές των παιδιών μπορεί να θεραπεύσει η καλλιέργεια της συναισθηματικής ευφυΐας;
Η καλλιέργεια της συναισθηματικής ευφυΐας των παιδιών μας είναι απαραίτητη όταν τα παιδιά μας, είτε ιδιοσυγκρασιακά, είτε λόγω πρώιμων βιωμάτων και εμπειρίας, εμφανίζουν κάποια από τις ακόλουθες συμπεριφορές:
Όταν τα παιδιά μας εμφανίζουν κάποια μορφή επιθετικής – αντικοινωνικής συμπεριφοράς όπως η υβριστική γλώσσα, οι φωνές, τα πειράγματα, οι προσβολές, η επίμονη μονοπώληση του ενδιαφέροντος με «παλικαρισμούς», οι εκρήξεις θυμού, οι βιαιοπραγίες, η καταστροφή πραγμάτων, οι τσακωμοί με άλλα παιδιά, οι απειλές, η κλοπή, τα ψέματα, η απόδοση ευθυνών σε τρίτους, η αποδιοργάνωση στη σχολική τάξη, η υπερκινητικότητα, η ανυπακοή, ο αρνητισμός να συμμορφωθούν σε κανόνες, οι αδικαιολόγητες απουσίες στο σχολείο, οι βανδαλισμοί.
Όταν τα παιδιά μας εμφανίζουν υπερβολική προσαρμογή και συμμόρφωση, ή κάποιας μορφής κοινωνική αναστολή όπως η ντροπή, το κλείσιμο στον εαυτό με καταθλιπτική διάθεση, η μοναχικότητα, η αποφυγή των κοινωνικών επαφών με κάθε κόστος, η προσκόλληση και η εξάρτηση από τους γονείς, το υπερβολικό άγχος όταν είναι εκτός σπιτιού ή μακριά από τους γονείς, η άρνηση για συμμετοχή σε ομαδικές δραστηριότητες, η σχολική φοβία, διάφορες φοβίες, συγκεκριμένοι και επίμονοι φόβοι στις κοινωνικές συναναστροφές και ψυχοσωματικές αντιδράσεις σε κοινωνικές καταστάσεις που νιώθουν ότι τα δυσκολεύουν.

Ανάπτυξη της συναισθηματικής ευφυΐας των παιδιών μας μέσω του παιχνιδιού
(β’ μέρος)

Με ποιον τρόπο καλλιεργείτε τη συναισθηματική ευφυΐα των παιδιών στο Ψυχολογικό Γραφείο Ευφυούς Σταδιοδρομίας “CleverCareer”;
Δεδομένου ότι ο πιο φυσικός και αποτελεσματικός τρόπος για τη ανάπτυξη και τη μάθηση των παιδιών είναι το παιχνίδι, αναπτύσσουμε τη συναισθηματική ευφυΐα των παιδιών μέσω του παιχνιδιού. Ωστόσο, για τους εφήβους και τους ενήλικες τα συναισθηματικά «μαθήματα» παρέχονται και με πιο διανοητικό τρόπο, όμως, εξίσου βιωματικό.
Σάς προτείνουμε να ενημερωθείτε για τα προγράμματα συναισθηματικής ευφυΐας για παιδιά από 3 έως 15 ετών, που πρόσφατα ξεκινήσαμε να υλοποιούμε και στην πόλη μας.
www.clevercareer.gr/psygroupsessions.htm

Τα σύγχρονα παιδιά παίζουν μόνα τους και ποιος είναι ο σκοπός που εξυπηρετεί το παιχνίδι;
Οι έρευνες δείχνουν ότι το σύγχρονο παιδί παίζει πολύ λιγότερο από ό,τι έπαιζαν τα παιδιά πριν από είκοσι χρόνια. Αυτό οφείλεται στην υπερβολική έκθεση στην τηλεόραση, στο πολύ διάβασμα για το σχολείο, στη διαρκή απουσία των γονιών, στην έλλειψη κατάλληλων χώρων, στην αύξηση του αριθμού των εργαζόμενων μητέρων και στην αύξηση των χωρισμών και των διαζυγίων. Κι όμως, το παιχνίδι παίζει πολύ σπουδαίο ρόλο στην ανάπτυξη των παιδιών. Το παιχνίδι είναι η φυσική γλώσσα των παιδιών, το πιο ισχυρό μέσο έκφρασής τους, που τους επιτρέπει να εξωτερικεύουν τα συναισθήματά τους και τις σκέψεις τους, να μαθαίνουν, να ανακαλύπτουν σιγά-σιγά τον εαυτό τους, τους άλλους και τον κόσμο, και να επικοινωνούν με τους ενήλικες. Το παιχνίδι βοηθά το παιδί να αντιληφθεί τον κόσμο ως ένα οργανωμένο σύνολο, να αποκτήσει τον έλεγχο του σώματός του, να αναπτύξει καινούριες δεξιότητες, να αποκτήσει γνώσεις, να ωριμάσει και να γίνει υπεύθυνο, και πάνω από όλα να αντλεί ευχαρίστηση.

Ποια θα έπρεπε να είναι η στάση των γονέων απέναντι στο παιχνίδι των παιδιών τους;
Καθώς το παιχνίδι είναι δικαίωμα του παιδιού, έχει μεγάλη σημασία οι ενήλικες να το αντιμετωπίζουν με σεβασμό και να παρέχουν στο παιδί ευκαιρίες που να διευκολύνουν και να ενθαρρύνουν την ενασχόληση με το παιχνίδι, μέσα σε ένα ψυχολογικό κλίμα ζεστασιάς, αποδοχής, κατανόησης, αναγνώρισης και εμπιστοσύνης. Έτσι, θα επιτρέψουν στο παιδί να εκφράζεται ελεύθερα και να νιώθει ασφάλεια, ώστε να μπορεί να εξερευνά και να αναπτύσσεται, να εκτιμά τις προσωπικές του εμπειρίες και να αποκτήσει σιγά-σιγά αυτοεκτίμηση.
Υπάρχουν κατάλληλα παιχνίδια για κάθε ηλικία (βλ. για παράδειγμα στο website της Ελληνικής Παιδιατρικής Εταιρείας), τα οποία αντιστοιχούν στο μέσο όρο του αναπτυξιακού σταδίου που βρίσκεται κάθε παιδί. Ωστόσο, οι γονείς δεν χρειάζεται να έχουν άγχος να παρέχουν τα καλύτερα και ακριβότερα παιχνίδια στα παιδιά τους, συχνά στην προσπάθειά τους να καθησυχάσουν τα συναισθήματα ενοχής τους, που δεν έχουν αρκετό χρόνο να τους αφιερώσουν. Αρκεί να ξέρουν ότι τα παιδιά χαίρονται τα απλά παιχνίδια που τους επιτρέπουν να αφήνουν τη φαντασία τους ελεύθερη και να δημιουργούν ιστορίες, όπως επίσης χαίρονται τα αντικείμενα καθημερινής χρήσης των ενηλίκων και την επαφή με τη φύση, το εξωτερικό περιβάλλον.
Αυτό που είναι σημαντικό να μην παραλείπουν οι γονείς είναι να παίζουν μαζί με τα παιδιά τους και να τους μιλούν συνέχεια για να μαθαίνουν καινούρια πράγματα, να τους δείχνουν ενδιαφέρον και να τα επιβραβεύουν όταν τα καταφέρνουν. Εφόσον το παιχνίδι αποτελεί το συμβολικό μέσο, με το οποίο οι γονείς μεταδίδουν στο παιδί βασικές αλήθειες που αφορούν το ίδιο, τους άλλους και τον κόσμο, και εφόσον οι ίδιοι αποτελούν υπόδειγμα για το παιδί με τη συμπεριφορά τους κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού, καταλαβαίνει κανείς πόσο σπουδαίο είναι το παιχνίδι γονέα και παιδιού.

Ακόμα κι αν έχουν τη διάθεση οι γονείς να παίξουν με τα παιδιά τους, έχουν τη δυνατότητα να το κάνουν καλά;
Είναι γεγονός ότι οι σύγχρονοι γονείς δηλώνουν συχνά ότι, παρά τη διάθεσή τους, δεν έχουν χρόνο να παίξουν με τα παιδιά τους, ή ότι τα άγχη της προσωπικής και επαγγελματικής τους ζωής δεν τους επιτρέπουν να χαλαρώσουν ώστε να παίξουν αυθόρμητα και δημιουργικά με τα παιδιά τους, ή ότι δεν ξέρουν πώς να παίξουν με τα παιδιά τους. Αυτό το κενό έρχεται να καλύψει το παιχνίδι που βασίζεται στο θεωρητικό μοντέλο της συναισθηματικής ευφυΐας, το οποίο εφαρμόζουμε στο Ψυχολογικό Γραφείο Ευφυούς Σταδιοδρομίας “CleverCareer”. Επιπλέον, ειδικές θεραπευτικές ανάγκες ή ανάγκες πρόληψης καθιστούν απαραίτητη την παρέμβαση του ψυχολόγου με τον πιο ενδεδειγμένο τρόπο, τον περισσότερο έγκυρο και αξιόπιστο μεθοδολογικά για την καλλιέργεια της συναισθηματικής ευφυΐας των παιδιών: το παιχνίδι.

Τι είδους παιχνίδια παίζετε με τα παιδιά και τι πετυχαίνετε με το παιχνίδι;
Τα είδη του οργανωμένου και μη κατευθυνόμενου παιχνιδιού που αξιοποιώ είναι:
1.    κουκλοθέατρο
2.    παιχνίδι με κάρτες ή επιτραπέζιο
3.    ενσώματο παιχνίδι
4.    μουσικοκινητικό παιχνίδι
5.    εικαστικό παιχνίδι
6.    παιχνίδι ρόλων και/ή παιχνίδι δράσης και αλληλεπίδρασης
7.    παιχνίδι προβολικό
8.    μυθοπλασία
9.    παιχνίδι στη φύση.
Στο Ψυχολογικό μας Γραφείο δημιουργούμε ένα περιβάλλον ασφάλειας, ζεστασιάς, κατανόησης, αποδοχής, εμπιστοσύνης και πίστης ως προς τις ικανότητες του παιδιού, του εφήβου ή του ενηλίκου, αποβλέποντας στο να αισθανθεί σημαντικός. Με το παιχνίδι επιτυγχάνεται:
•    έκφραση, κατανόηση και εκτίμηση των επιθυμιών, των προθέσεων, των αντιλήψεων, των αναγκών και των ικανοτήτων και δεξιοτήτων του ατόμου
•    επεξεργασία εμπειριών του παρελθόντος και του παρόντος
•    εξερεύνηση του εσωτερικού και του εξωτερικού κόσμου
•    επαναπροσδιορισμός της πραγματικότητας
•    απελευθέρωση από εντάσεις
•    ανακάλυψη, έκφραση, δοκιμή και διεύρυνση του προσωπικού δυναμικού
•    δοκιμή δυνατοτήτων και αδυναμιών χωρίς να διακινδυνεύεται τίποτα
•    διεύρυνση της δημιουργικής έκφρασης για επίλυση προβλημάτων και ενίσχυση της αυτοεκτίμησης
•    εξάσκηση στη ρύθμιση της συμπεριφοράς, στην ανάληψη της ευθύνης των πράξεων, στην επίτευξη των στόχων με εμπιστοσύνη στον εαυτό κ.α.

Ιωάννα Ν. Τριπερίνα, Θηβαία συμπολίτης με ιδέες για την πόλη (α’ μέρος)

Αποφοίτησα από το 1ο Λύκειο Θήβας και πέρασα με τη δεύτερη στη Φιλοσοφική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, από όπου αποφοίτησα από το Πρόγραμμα Ψυχολογίας. Έκτοτε η πόλη μου δεν με έβλεπε παρά Πάσχα, Χριστούγεννα και τον Αύγουστο στο πανηγύρι. Αυτό για 20 χρόνια.
Είχα την τύχη να σπουδάσω τη μεγάλη μου αγάπη, την ψυχολογία. Σπούδασα με όλη τη σημασία της λέξης. Αγαπούσα πάντοτε τη μελέτη. Έψαξα, διάβασα, ερεύνησα, δοκίμασα όλους τους τομείς της ψυχολογίας: κλινική, σχολική, εργασιακή, υγείας. Ασχολήθηκα με τον εθελοντισμό συμμετέχοντας στο διεθνές δίκτυο Best Buddies, που προωθούσε τη φιλία ανάμεσα σε φοιτητές και παιδιά με νοητική καθυστέρηση – δεν θα ξεχάσω ποτέ το Ρομινάκι το καλό μου φιλαράκι! Έγινα και η πρόεδρος του ελληνικού παραρτήματος του δικτύου. Έγινα ακόμα και η εκπρόσωπος των Ελλήνων φοιτητών ψυχολογίας στην Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία των Συλλόγων Φοιτητών Ψυχολογίας. Ήμουν μια δραστήρια φοιτήτρια και πέρασα πολύ δημιουργική φοιτητική ζωή.
Μετά το πτυχίο μου έφυγα, με υποτροφία λόγω υψηλών επιδόσεων από το Ίδρυμα Λίλιαν Βουδούρη, για μεταπτυχιακά στη Μεγάλη Βρετανία. Αποφάσισα να κάνω MSc στην Οργανωσιακή Ψυχολογία στο Πανεπιστήμιο Κάρντιφ της Ουαλίας, το οποίο είχε ένα από τα καλύτερα μεταπτυχιακά τέτοιου είδους (απέρριψα το City University για χάρη του). Πάντοτε μου άρεσε το νέο, το πρωτοποριακό, και αυτός ο τομέας της ψυχολογίας τότε, για την Ελλάδα, ήταν άγνωστος. Έγινα μία από τους πρώτους που εξειδικεύτηκαν σε αυτό το αντικείμενο.

Όταν επέστρεψα στην Ελλάδα, με το θάρρος του νέου που εμπιστεύεται τις γνώσεις του και που θέλει να τις αξιοποιήσει για το κοινό καλό, παρουσιάστηκα χωρίς ραντεβού στον αρχισυντάκτη του ένθετου Εργασία του Έθνους, που ήταν το μόνο που κυκλοφορούσε τότε σε εφημερίδες εθνικής εμβέλειας, και του έδωσα να διαβάσει ένα – δύο άρθρα μου, ζητώντας του να γράφω για την εφημερίδα. Προσελήφθην άμεσα. Έγραφα για ένα χρόνο ένα δισέλιδο άρθρο την εβδομάδα, τεράστιο. Θέματα πολύ πρωτοποριακά που διαβάζονταν και αρχειοθετούνταν από τους αναγνώστες της εφημερίδας.

Από το 2000 που ίδρυσα μαζί με την αδερφή μου Σοφία την εταιρεία μας CleverCareer, το Ψυχολογικό μας Γραφείο Ευφυούς Σταδιοδρομίας, στήσαμε ένα από τα πρώτα website από ψυχολόγους. Ερχόμασταν πάντα πρώτοι στην αναζήτηση του google. Είχαμε καταχωρήσει πολύ αναλυτική πληροφόρηση γιατί πάντοτε μας διέκρινε ο κοινωνικός προσανατολισμός του έργου μας. Αποστολή μας ήταν η βελτίωση της ποιότητας ζωής, προσωπικά, κοινωνικά και επαγγελματικά, και η βελτίωση της αποτελεσματικότητας σε ατομικό, ομαδικό και οργανωσιακό επίπεδο. Ασχοληθήκαμε με τις κοινωνικές δεξιότητες των παιδιών, την οικογένεια, τις διαπροσωπικές σχέσεις, τη διαπολιτισμική συμβουλευτική, το οργανωσιακό κλίμα, τα κοινωνικοτεχνικά συστήματα (αλληλεπίδραση ανθρώπου και νέων τεχνολογιών) και το εργασιακό άγχος. Εργαστήκαμε με όλες ηλικίες και όλες τις ομάδες του πληθυσμού, σε διάφορα πλαίσια: νήπια, παιδιά, εφήβους, ενηλίκους, υπερηλίκους, πρόσφυγες, φυλακισμένες, εκπατρισμένους, φοιτητές, στελέχη, επιχειρηματίες, και τόσους άλλους. Συνεργαστήκαμε με μικρές, μεσαίες, μεγάλες επιχειρήσεις, πολυεθνικές επιχειρήσεις καθώς και δημόσια ιδρύματα και μεγάλους οργανισμούς.

Έχω γράψει ένα βιβλίο με τίτλο «Διαχείριση Καριέρας και Απόδοσης: εφαρμόζοντας την ψυχολογία στην εργασία», πάνω από 15 εγχειρίδια, πολλά ψυχολογικά εργαλεία, αρκετές μελέτες και εκατοντάδες άρθρα. Τελευταία, ασχολούμαι και με τη συγγραφή παραμυθιών. Η συγγραφή είναι η μεγάλη μου αγάπη. Επίσης, έχω κάνει πολλή δια βίου εκπαίδευση σε διάφορες ψυχολογικές σχολές, με πρώτη τη Γνωσιακή, και πάρα πολύ αυτοεκπαίδευση. Έχω πάρει μέρος σε διεθνή συνέδρια που μου άνοιξαν τους ορίζοντες. Μου αρέσει να διαβάζω λογοτεχνία. Τώρα διαβάζω το κλασικό αριστούργημα του Προυστ, Αναζητώντας το χαμένο χρόνο. Μου αρέσει να διαβάζω την ποίηση του Ελύτη και του Καβάφη, αλλά και codepoetry, το παιχνίδι της ποίησης μέσα στην πόλη της Αθήνας. Με συγκινούν φυσιογνωμίες όπως αυτή του Janusz Korczak, που αφιέρωσε τη ζωή του στις αρχές του 20 αιώνα για να κάνει πιο ευτυχισμένα τα παιδιά, και του σύγχρονου Bunker Roy, που δημιούργησε σε ένα χωριό της Ινδίας το ξυπόλητο κολέγιο όπου αξιοποιείται η υπάρχουσα γνώση και πλέον κάνει θαύματα στην παγκόσμια κοινότητα. Έχω φίλους από όλο τον κόσμο. Μου αρέσει να γνωρίζω διαφορετικούς πολιτισμούς, να γνωρίζω νέους ανθρώπους, ή να μαθαίνω καλύτερα τους παλιούς γνώριμους και να πλησιάζω την ουσία τους, τον αυθεντικό εαυτό τους.

Η πόλη μου με πλήγωσε την πρώτη φορά που δεν πέρασα στις Πανελλήνιες. Ήταν πολύ μουντή, πολύ περιοριστική, πολύ άδεια, πολύ κενή, πολύ αφιλόξενη. Δεν με κράταγε ο τόπος. Με πλήγωσε και πάλι όταν έκανα αίτηση στο δήμο Θηβαίων για μια υποτροφία για μεταπτυχιακά, και ενώ ήμουν εκείνη που συγκέντρωνε με το παραπάνω όλες τις προϋποθέσεις για να την πάρει, την έδωσαν σε μια άλλη υποψήφια. Έκανα ένσταση και την κέρδισα. Ευτυχώς, δεν χρειάστηκε να βρεθώ στη δύσκολη θέση να πάρω κάτι που, παρόλο που το δικαιούμουν, δεν ήθελαν να μου το προσφέρουν, γιατί πήρα μία άλλη υποτροφία. Και χάρηκα που τελικά πήρε την υποτροφία και η άλλη υποψήφια. Η πόλη μου με πληγώνει γιατί δεν ολοκληρώνει τον προαστιακό, γιατί έχει κακή αισθητική, γιατί ενώ δεν είναι άσχημη, πιστεύει ότι είναι άσχημη, γιατί δεν έχει καταλάβει την αξία της, γιατί δεν αξιοποιεί την αρχαία της κληρονομιά, γιατί δεν σκέφτεται πολιτιστικά.

Η πόλη μου μού έδινε χαρά κάθε φορά που έβλεπα το συγχωρεμένο πλέον Σωτηράκη το Γεωργαντά στο Βλάχικο Γάμο, να συνοδεύει τη βλάχα του που όλη την υπόλοιπη χρονιά ήταν στα όνειρά του. Ο Σωτήρης Γεωργαντάς είναι για μένα σύμβολο της Θήβας, που χρειάζεται να βρει την αθωότητά της, τον αυθορμητισμό της, τις αξίες της και να τα αξιοποιήσει. Η Θήβα είναι μάλλον μια πόλη που φοβάται τον χαρακτήρα της, για αυτό δεν τον δείχνει με αυτοπεποίθηση. Η πόλη μου μού έδινε χαρά όταν περπατούσα στους δασικούς δρόμους του όμορφου Μοσχοποδιού. Η πόλη μου μου έδινε χαρά με τους ανθρώπους της στη γειτονιά μου, στα σχολεία μου, στις εξόδους μου κάποια καλοκαιρινά βράδια. Η πόλη μου μού έδωσε χαρά όταν το 2002, με την υποστήριξη του Δήμου Θηβαίων, έκανα την παρουσίαση του βιβλίου μου «Διαχείριση Καριέρας και Απόδοσης», και με τίμησαν πολλοί Θηβαίοι, τους οποίους ευχαριστώ θερμότατα. Η πόλη μου μου δίνει χαρά, μετά την επιστροφή μου εδώ, γιατί βλέπω νέο αέρα, νέους ανθρώπους με όρεξη για νέα πράγματα, και με αυτούς θέλω να συμπλεύσω.

Ξέρω ότι τα καλύτερα αποτελέσματα έρχονται με ομαδική δουλειά. Χρειάζομαι την υποστήριξη του τόπου μου, γιατί θέλω να προσφέρω και έχω κάποιες ιδέες.

Ενδιαφέρομαι να συγκροτήσω μια ομάδα από νέους που τους κεντρίζει το ενδιαφέρον η συναισθηματική ευφυΐα και το παιχνίδι. Μπορεί να είναι νέοι που δεν πέρασαν σε κάποια σχολή και αναζητούν κάτι νέο. Μπορεί να είναι απόφοιτοι ή άνεργοι νέοι που θέλουν μια ευκαιρία δραστηριοποίησης, για να αξιοποιήσουν το χρόνο, τις δεξιότητες και τα ενδιαφέροντά τους. Μπορεί να είναι άνθρωποι που θέλουν να κάνουν κάτι ομαδικό, δημιουργικό και ενδιαφέρον για να γεμίσουν το χρόνο τους και να αποκτήσουν εμπειρία. Θέλω σε αυτούς τους νέους να χαρίσω το βιβλίο μου «Διαχείριση καριέρας και απόδοσης», για αυτό να έρθουν να με προσεγγίσουν. Ελπίζω να σχηματιστεί ένας καλός πυρήνας που θα εκπαιδεύσω και θα οργανώσω για να προσφέρουμε έργο στους ανθρώπους της πόλης μας, με κέντρο το παιχνίδι και άξονα τα συναισθήματα. Σε αυτό το λίνκ μπορεί να δει κανείς το σκοπό αυτής της ομάδας: Θηβαϊκή Ομάδα EQplay «Καλλιεργώντας τη Συναισθηματική Ευφυΐα με το Παιχνίδι». Στην ομάδα αυτή μπορούν να ενταχθούν και υποστηρικτές της που δεν θέλουν να εμπλακούν ενεργά. Σε συνάφεια με αυτή την επιδίωξη, σκοπεύω να κάνω μια ανοιχτή σύντομη εκπαίδευση, ένα εισαγωγικό μάθημα συναισθηματικής ευφυΐας, σε συνεργασία με το Δήμο Θηβαίων, με το Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων του Δήμου Θηβαίων, με τα Σχολεία του Δήμου μας και άλλους φορείς, με στόχο να γίνουμε όλοι περισσότερο συναισθηματικά ευφυείς, στην οικογένεια, στο σχολείο, στην κοινότητα. Πιστεύω ότι αυτό θα ωφελούσε τους ανθρώπους της πόλης μας. Θέλω να σπείρω ένα σπόρο, σε έναν τομέα, ο οποίος εάν καρποφορήσει μπορεί να κάνει πολλούς άλλους τομείς να ανθίσουν. Μακροπρόθεσμα θα μπορούσαμε να γίνουμε η πρώτη Συναισθηματικά Ευφυής Πόλη, αφού θα αποτελούμαστε από συναισθηματικά ευφυείς πολίτες. Δεν ακούγεται προκλητικό; Θα σας το παρουσιάσω, όταν μου δοθεί το «βήμα».

Αυτή ήταν η παρουσίαση μιας ψυχολόγου με όνειρα, σχέδια και στόχους. Κάποια από τα όνειρά μου τα πραγματοποίησα, κάποια εργάζομαι ακόμα συστηματικά για να τα πραγματοποιήσω, κάποια άλλα μπορούμε να τα πραγματοποιήσουμε μαζί, γιατί πιστεύω ότι είναι κοινά μας όνειρα για την πόλη μας. Μια συναισθηματική πόλη, για να μιλήσω με αναλογίες με τη δουλειά μου πάνω στη συναισθηματική ευφυΐα, που λυπάται το χάλι της, θυμώνει με τον εαυτό της, φοβάται το μέλλον της, ζηλεύει κάποιες άλλες… Θα αναγνωρίσει τα συναισθήματά της; Θα τα εκφράσει; Θα τα διαχειριστεί; Το κακό δεν είναι να έχει αυτά τα συναισθήματα, το κακό είναι να μην ξέρει να τα αντιμετωπίσει για το καλό της. Να μη γίνεται αυτοκαταστροφική. Να γίνει δημιουργική. Θα κάνουμε την πόλη μας δημιουργική; Εγώ θα προσπαθήσω σε ό,τι με αφορά, και είμαι πρόθυμη για συνεργασίες, πιστεύοντας στη συλλογική δημιουργικότητα.

Με αγάπη,
Ιωάννα Ν. Τριπερίνα

Σχόλια από Facebook

Σχόλια

ΚΑΝΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Απάντηση