- ΑΡΘΡΑ

Κωνσταντίνος Κανάρης: Σπάνιες φωτογραφίες του ήρωα μπουρλοτιέρη

Ο ήρωας νεκρός πριν την κηδεία του
Από το αρχείο του exeisminima.gr μια σπάνια φώτο του Κανάρη από την κήδεια του.

Ο Κωνσταντίνος Κανάρης (Ψαρά, 1793 – Αθήνα, 2 Σεπτεμβρίου 1877) ήταν Έλληνας επαναστάτης, σπουδαία μορφή του ναυτικού αγώνα κατά την Ελληνική Επανάσταση του 1821 και μετέπειτα ναύαρχος και πολιτικός, ο οποίος διετέλεσε πέντε φορές πρωθυπουργός της Ελλάδας σε ένα διάστημα 33,5 ετών (1844, 1848-49, 1864, 1864-65 και 1877) και για 2 χρόνια και 3 μήνες συνολικά.

Η φωτογραφία του μπουρλοτιέρη

Στην σπάνια φωτογραφία φαίνεται το πρόσωπο του Κωνσταντίνου Κανάρη, όπως αποτυπώθηκε τη μέρα της κηδείας του στο σπίτι του, στην οδό Κυψέλης 54 στην Αθήνα. Ο θρυλικός ναύαρχος πριν πεθάνει είπε, ότι το μόνο που έχει να δώσει στο ελληνικό έθνος είναι η καρδιά του. Και την έδωσε. Μέχρι σήμερα φυλάσσεται μέσα σε μια λήκυθο στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο στην παλιά Βουλή.

Ο Κωνσταντίνος Κανάρης στη σπάνια φωτογραφία
Ο μπουρλοτιέρης του Αγώνα άφησε την τελευταία του πνοή στις 2 Σεπτεμβρίου του 1877 σε ηλικία 84 ετών. Έπασχε από χρόνια ημιπληγία και κατέληξε από ανακοπή καρδιάς. Τα κατορθώματα του θρυλικού ναυάρχου σκόρπισαν τον πανικό στους Οθωμανούς και επηρέασαν αποφασιστικά την πορεία της επανάστασης. Διέπρεψε στη θάλασσα, με κορυφαία στιγμή την πυρπόληση της τουρκικής ναυαρχίδας στη Χίο, το 1822. Η καρδιά του Κανάρη Την καρδιά του Κανάρη αφαίρεσε από τη σορό του, ο γιατρός Ιωάννης Ζωχιός. Αμέσως μετά πέρασε στα χέρια του γλύπτη Θωμά Θωμόπουλου, ο οποίος ανέλαβε τη διατήρησή της. Φιλοτέχνησε μια ασημένια λήκυθο, ένα αγγείο που χρησίμευε για την φύλαξη ελαιόλαδου, και μια μαρμάρινη λάρνακα, για να τοποθετηθεί. Η λάρνακα μεταφέρθηκε στο Υπουργείο Ναυτικών το Νοέμβριο του 1929. Πολλές δεκαετίες μετά, το 1933, αποφασίστηκε να εκτίθεται στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο Αθηνών, όπου υπάρχουν και άλλα σημαντικά εκθέματα του αγώνα….

Τον Ιούνιο του 1822, ο Ψαριανός πολεμιστής αποφάσισε να απαντήσει στη πρωτοφανή τουρκική σφαγή της Χίου που κόστισε τη ζωή σε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους και οδήγησε χιλιάδες στα σκλαβοπάζαρα. Έβαλε στόχο να βυθίσει τη ναυαρχίδα του Καρά Αλή. Τα πυρπολικά του Κανάρη και του Ανδρέα Πιπίνου ανέλαβαν το τολμηρό εγχείρημα….
Τη νύχτα που επρόκειτο να πραγματοποιηθεί η επίθεση, οι Τούρκοι γιόρταζαν το Μπαϊράμι στο κατάστρωμα της ναυαρχίδας, με αποτέλεσμα η φρούρηση της να είναι ελλιπής. Το πυρπολικό του Κανάρη έριξε το μπουρλότο και πριν προλάβουν οι Τούρκοι να απομακρυνθούν, η φωτιά έφτασε στην πυριτιδαποθήκη, η οποία ανατινάχτηκε. Ο απολογισμός ήταν 2.000 νεκροί Οθωμανοί, ανάμεσά τους και ο Καρά Αλής. Από την ένδοξη αυτή στιγμή, ο ναύαρχος του ’21 έμεινε γνωστός και ως «μπουρλοτιέρης«….
 Ο ήρωας του 1821 κατά τη διάρκεια του αγώνα και μετέπειτα Ο ήρωας του 1821 κατά τη διάρκεια του αγώνα και μετέπειτα

Ο Κωνσταντίνος Κανάρης γεννήθηκε το 1793 στα Ψαρά. Το πραγματικό του όνομα ήταν Κωνσταντής Νικολάου Σπηλιωτέας. Από μικρός άρχισε να δουλεύει σε πλοία συγγενών του. Σε ηλικία 20 ετών ανέλαβε καπετάνιος στο εμπορικό πλοίο του θείου του Μπουρέκα. Όταν έμαθε ότι ξέσπασε επανάσταση στη Μολδαβία από τον Αλέξαντρο Υψηλάντη, έσπευσε να συμμετάσχει στον πρώτο πολεμικό στόλο των Ψαριανών και σύντομα εντάχθηκε στο πυρπολικό. Εκτός από την ανατίναξη της τουρκικής ναυαρχίδας στη Χίο, ανατίναξε ένα τουρκικό δίκροτο στο στενό μεταξύ Τενέδου και Τρωάδας. Επρόκειτο για την υποναυαρχίδα του νέου αρχιναυάρχου Κακλαμάν Μεχμέτ Πασά, που είχε διαδεχθεί τον Καρά Αλή. 800 νεκροί Οθωμανοί. Ακόμα πυρπόλησε μια τουρκική φρεγάτα κοντά στη Σάμο,ως εκδίκηση για την καταστροφή της Κάσου και των Ψαρών, της πατρίδας του. 600 νεκροί Οθωμανοί. Επίσης βύθισε μια τουρκική κορβέτα στα ανοιχτά της Μυτιλήνης και αποπειράθηκε να πυρπολήσει τον αιγυπτιακό στόλο στο λιμάνι της Αλεξάνδρειας. Το εγχείρημα απέτυχε επειδή άλλαξε ξαφνικά η κατεύθυνση του ανέμου. …Ο ήρωας νεκρός πριν την κηδεία τουΟ ήρωας νεκρός πριν την κηδεία του.

Στην σπάνια φωτογραφία φαίνεται το πρόσωπο του Κωνσταντίνου Κανάρη, όπως αποτυπώθηκε τη μέρα της κηδείας του στο σπίτι του, στην οδό Κυψέλης 54 στην Αθήνα. Ο θρυλικός ναύαρχος πριν πεθάνει είπε, ότι το μόνο που έχει να δώσει στο ελληνικό έθνος είναι η καρδιά του. Και την έδωσε. Μέχρι σήμερα φυλάσσεται μέσα σε μια λήκυθο στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο στην παλιά Βουλή….

Στη διάρκεια της ζωής του απέκτησε 8 παιδιά, αλλά τα έξι τα έχασε πριν ο ίδιος πεθάνει. Τρεις γιοι σκοτώθηκαν σε εχθροπραξίες: ο Νικόλαος (1818-1848), σκοτώθηκε σε ειδική αποστολή στη Βηρυτό, ο Θεμιστοκλής (1819-1851), σκοτώθηκε σε ειδική αποστολή στην Αίγυπτο, ο Αριστείδης (1831-1863) σκοτώθηκε έξω από τα ανάκτορα κατά τη διάρκεια των «Ιουνιανών». Πριν από αυτόν πέθανε ο Λυκούργος (1826-1865) που έγινε νομικός και η κόρη του Μαρία (1828-1847). Τελικά μόνο δύο από τα παιδιά του ήταν εν ζωή την ημέρα που πέθανε: ο Μιλτιάδης (1822-1899) που έγινε ναύαρχος και πολιτικός και ο Θρασύβουλος (1834-1898) που έφτασε και αυτός στο βαθμό του ναύαρχου….
Ο Κανάρης έγινε υπουργός Ναυτικών σε τρεις κυβερνήσεις επί βασιλείας Όθωνα και έγινε δύο φορές πρωθυπουργός την περίοδο 1864 – 1865. Για να τον τιμήσουν, οι άνθρωποι του βασιλιά εξέδωσαν Διάταγμα με το οποίο ήθελαν να του χορηγήσουν μηνιαία σύνταξη χιλίων δραχμών. Ο μπουρλοτιέρης όμως, απάντησε αρνητικά με μια επιστολή προς τον εισηγητή της πρότασης και Υπουργό Ναυτικών Αθανάσιο Μιαούλη. Πίστευε ότι μια τέτοια κίνηση θα έδινε την εντύπωση του ατομικού συμφέροντος. Στην επιστολή του έγραφε: «Και άλλοτε, οσάκις μου εγένοντο τοιαύται προτάσεις υπό υπουργών, απήντησα με την αυτήν γλώσσαν..μίαν ημέραν το Ελληνικόν Έθνος θέλει αναγνωρίση και αποδόση αυτά εις την οικογένειάν μου».